Overlijden in Spanje: wat moet u doen?

Een overlijden is altijd zwaar. In Spanje komt daar nog bij dat alles snel gaat, in een andere taal en volgens andere regels.

Op deze pagina leest u stap voor stap wat u moet doen bij een overlijden in Spanje: van de eerste uren tot de papieren in Nederland, België en Spanje. Zo weet u, of uw familie, wat er moet gebeuren en in welke volgorde.

Stap 1: het overlijden laten vaststellen

Eerst stelt een arts het overlijden vast en vult de overlijdensverklaring in (certificado de defunción). Zonder deze verklaring kan niets anders beginnen.

• In een ziekenhuis of verpleeghuis: het personeel regelt dit.
• Thuis: bel 112. Er komt een arts. Verplaats de overledene niet voordat het overlijden is vastgesteld.

Heeft de overledene een uitvaartverzekering? Bel dan meteen het nummer van de verzekeraar. Die stuurt een uitvaartonderneming en regelt de volgende stappen.

Stap 2: een uitvaartonderneming (funeraria) inschakelen

In Spanje is een erkende uitvaartonderneming (funeraria) verplicht. Zij haalt de overledene op en regelt de vergunningen. Heeft de overledene geen verzekering of eigen keuze, dan geven het ziekenhuis of de gemeente u een lijst.

De funeraria heeft nodig:

• de certificado de defunción;
• het paspoort of de identiteitskaart, en het NIE of het certificado de registro;
• de wensen: begraven of cremeren, in Spanje of in Nederland of België;
• de gegevens van een uitvaartverzekering, als die er is.

Het gaat snel: de Spaanse termijnen

In Spanje gebeurt een begrafenis of crematie veel sneller dan in Nederland of België. Die mag meestal niet eerder dan 24 uur na het overlijden plaatsvinden en gebeurt vaak binnen 24 tot 48 uur. De precieze regels verschillen per regio. Bij repatriëring of een politieonderzoek kan het langer duren.

Dat betekent: familie die uit Nederland of België wil overkomen, moet direct een vlucht boeken. En de grote keuzes moeten binnen enkele uren worden gemaakt. Heeft de overledene zijn wensen op papier gezet, dan is dat voor de familie een grote hulp.

Stap 3: aangifte bij de Registro Civil

Elk overlijden in Spanje wordt binnen 24 uur aangegeven bij de burgerlijke stand (Registro Civil). Dat doet in de praktijk de funeraria. Daarna krijgt zij de vergunning om te begraven of te cremeren (licencia de enterramiento).

Vraag meteen meerdere uittreksels van de overlijdensakte aan, het liefst ook een meertalig uittreksel. U heeft ze later nodig voor banken, pensioenfondsen, verzekeraars en de gemeente.

Stap 4: de ambassade en de instanties in Nederland of België

Voor Nederlanders

• De Nederlandse ambassade maakt het paspoort of de identiteitskaart ongeldig en kan u informatie geven. Zij regelt of betaalt de uitvaart niet.
• Woonde de overledene nog in Nederland? Laat de Spaanse overlijdensakte dan zo snel mogelijk registreren bij zijn of haar gemeente. De gemeente geeft het overlijden door aan andere overheidsinstanties.
• Woonde de overledene in Spanje? Meld het overlijden dan zelf bij de instanties waarmee hij of zij te maken had, zoals de SVB (AOW), het CAK (zorg via de buitenlandregeling), de Belastingdienst en het UWV. Weet u niet welke? De Rijksdienst voor Identiteitsgegevens kan u helpen.

Voor Belgen

• Meld het overlijden bij de Belgische ambassade of het consulaat in Spanje.
• U kunt de Spaanse overlijdensakte laten overschrijven in de Belgische registers, in de laatste Belgische woongemeente. Dat is niet verplicht, maar wel aan te raden: later krijgt u dan makkelijker een uittreksel. De akte moet gelegaliseerd en vertaald zijn. Vraag uw gemeente wat zij precies nodig heeft.
• Meld het overlijden ook bij de pensioendienst en de mutualiteit.

Begraven of cremeren in Spanje, of terug naar huis?

Een uitvaart in Spanje is sneller, eenvoudiger en goedkoper. Na een crematie in Spanje kan de as later mee naar Nederland of België.

Wil de familie een begrafenis in Nederland of België, dan is volledige repatriëring nodig, met balsemen, een speciale kist en vervoerspapieren. Dat kost meer tijd en geld. Alles over de kosten en het verloop leest u op onze pagina over repatriëring vanuit Spanje.

Heeft de overledene zijn wensen vastgelegd, volg die dan. Zo niet, dan beslist de naaste familie, en liefst snel.

Na de uitvaart: wat u in Spanje regelt

Na de uitvaart blijft er papierwerk over. Dit zijn de belangrijkste punten.

Banken

Spaanse rekeningen worden bevroren zodra de bank het overlijden weet. Het geld komt pas vrij na de afwikkeling van de nalatenschap. Dat kan maanden duren.

Testament en erfbelasting

Een notaris kan in het centrale register nagaan of er een Spaans testament is (certificado de últimas voluntades). Dat kan meestal pas na 15 werkdagen. Is er geen testament, dan is een verklaring van erfrecht nodig (declaración de herederos).

In Spanje doet u aangifte van de erfenis (impuesto de sucesiones), ook als er niets te betalen valt. De termijn is zes maanden.

Andere instanties

• Gemeente: meld het overlijden bij het padrón.
• Seguridad Social: als de overledene een Spaans pensioen kreeg of via het S1 in het Spaanse systeem stond.
• Verzekeraars: zorgverzekering, woonverzekering, autoverzekering en levensverzekering.
• De woning: woonde de overledene alleen? Vraag buren of een beheerder om een oogje in het zeil te houden tot er familie komt.

Wat een gestor kan doen

Een gestor (Spaans administratiekantoor) of een advocaat kan veel van dit werk overnemen, ook als de familie in Nederland of België woont. Voor de nalatenschap is juridisch advies verstandig.

Vooraf regelen: zo helpt u uw familie

Wie vooraf een paar dingen regelt, maakt het de familie veel lichter.

• Leg uw wensen op papier: begraven of cremeren, waar, en wat voor afscheid.
• Overweeg een Spaans testament bij een notaris als u bezittingen in Spanje heeft.
• Sluit een uitvaartverzekering met repatriëring af. Dan regelt de verzekeraar de funeraria, de papieren en het vervoer, en hoeft uw familie niets voor te schieten.
• Geef uw familie een lijst met uw polisnummers, het telefoonnummer van de verzekeraar en de namen van uw notaris of gestor.
• Zorg voor iemand in Spanje die u vertrouwt en die snel ter plaatse kan zijn.

Gaat u met pensioen naar Spanje? Lees ook met pensioen naar Spanje: uw zorgverzekering.

Liever eerst even overleggen? Bel +34 868 290 730, stuur een WhatsApp naar +34 613 26 88 98 of mail naar info@247expatinsurance.com.

247 Expat Insurance is een geregistreerde verzekeringsbemiddelaar, geen advocatenkantoor, geen notaris en geen immigratieadvocaat. De Spaanse, Nederlandse en Belgische autoriteiten beslissen welke papieren nodig zijn, en de verzekeraar beoordeelt elke aanvraag zelf. Voor de nalatenschap raden wij juridisch advies aan. Onze registratiegegevens vindt u in de juridische informatie (Aviso legal).